1
Խաղ
Խաղը ստեղծում է անվտանգ միջավայր, որտեղ երեխան փորձում է նոր, ավելի բարդ շարժումներ և զգացողություններ։
Զգայական ինտեգրումը պարապմունքներ են սարքավորված դահլիճում, որտեղ երեխան խաղի և շարժման միջոցով ստանում է ընտրված զգացողություններ՝ հավասարակշռություն, ճնշում, հպումներ։ Նպատակն է օգնել նյարդային համակարգին ավելի հանգիստ ընդունել և մշակել շրջակա աշխարհից և սեփական մարմնից եկող ազդակները։

Որոշ երեխաներ չափազանց սուր են արձագանքում ձայներին, հպումներին, հագուստին, իսկ մյուսները, ընդհակառակը, անընդհատ ուժեղ զգացողություններ են փնտրում՝ պտտվում են, ցատկում, բախվում։ Դրա հետևում հաճախ զգայական մշակման առանձնահատկություններ են, այսինքն՝ այն, թե ինչպես է ուղեղն ընդունում և տեսակավորում զգացողությունները։
Զգայաշարժողական դահլիճում կա կախովի սարքավորում՝ ճոճանակներ, զգայական գերան, «լուսնային ճոճանակ», «կենգուրու», ինչպես նաև բատուտ, թունելներ և այլ պարագաներ։ Մասնագետը ծանրաբեռնվածությունն ընտրում է վեստիբուլյար համակարգի (հավասարակշռություն), պրոպրիոցեպցիայի (մարմնի զգացողություն) և շոշափողական ընկալման համար այնպես, որ երեխային հետաքրքիր և ուժերին համապատասխան լինի։
Երեխան ակտիվորեն մասնակցում է խաղին՝ ինքն է ընտրում, թե ուր բարձրանալ, մտածում է, թե ինչպես հասնել նպատակին։ Այսպես մարզվում է նաև շարժողական պլանավորումը՝ նոր գործողություն հորինելու և կատարելու կարողությունը։ Պարապմունքները վարում են զգայական ինտեգրման հավաստագրված մասնագետներ (Certified Practitioner), իսկ ինստիտուտն ինքը ICE-ASI միջազգային խորհրդի անդամ է, որը սահմանում է պատրաստման և պրակտիկայի չափորոշիչները։
Մենք հուշում ենք, թե որ զգայական խաղերն ու սովորություններն են օգնում երեխային տանը, խաղահրապարակում և խանութում։ Նման տնային ռազմավարություններն օգնում են դահլիճում ստացվածը տեղափոխել սովորական կյանք։
Զգայական գնահատումից հետո նպատակները ձևակերպում ենք առօրյա իրավիճակներով՝ հագնվել առանց արցունքների, ավելի հանգիստ տանել մազերի կտրելը, ավելի երկար նստել սեղանի մոտ։ Դասընթացի կեսին անցկացնում ենք զգայական ընկալման կարճ կրկնակի գնահատում և որոշում՝ շարունակել արդյոք, և ինչ ծավալով։
Այրեսի զգայական ինտեգրումը ներառված է 4–12 տարեկան աուտիզմ ունեցող երեխաների համար ապացուցողական պրակտիկաների միջազգային ցանկերում։ Մենք այն օգտագործում ենք որպես ընդհանուր պլանի մաս և ստուգում ենք՝ արդյոք այն օգնում է հենց ձեր երեխային։ Մանրամասները՝ ստորև «Ինչ են ասում հետազոտությունները» բաժնում։
Զգայական ինտեգրումը գործընթաց է, որում ուղեղը միավորում է մարմնից և շրջակա աշխարհից եկող զգացողությունները, որպեսզի երեխան կարողանա ճշգրիտ շարժվել և գործել։ Պարապմունքների ժամանակ մասնագետը հենվում է մեթոդի ինը սկզբունքների վրա։
1
Խաղը ստեղծում է անվտանգ միջավայր, որտեղ երեխան փորձում է նոր, ավելի բարդ շարժումներ և զգացողություններ։
2
Մասնագետը հետևում է երեխայի նախաձեռնությանը և պարապմունքը հարմարեցնում նրա տվյալ պահի վիճակին։
3
Յուրաքանչյուր առաջադրանք մի փոքր ավելի բարդ է, քան այն, ինչ երեխան արդեն կարողանում է, և միաժամանակ կատարելի է։ Այսպես նյարդային համակարգը հասունանում է առանց գերծանրաբեռնվածության և հիասթափության։
4
Հիմնական նպատակն այն է, որ երեխան ինքը ակտիվորեն և գիտակցված պատասխանի զգացողությանը գործողությամբ․ պահի հավասարակշռությունը, հրվի, բռնի։
5
Պարապմունքը հենվում է երեխայի՝ աշխարհը հետազոտելու և դժվարությունները հաղթահարելու բնական ցանկության վրա։ Երեխային հետաքրքիր է, և կատարման համար պարգև նրան պետք չէ։
6
Փոփոխությունները տեղի են ունենում, երբ երեխան ինքն է կազմակերպում իր շարժումը։ Մասնագետը պայմաններ է ստեղծում, գործում է ինքը՝ երեխան։
7
Մասնագետը հետևում է նյարդային համակարգի վիճակին․ թուլացած երեխային օգնում է աշխուժանալ, գերգրգռված երեխային՝ հանգստանալ։
8
Տարածքը կահավորված է այնպես, որ բացառվեն վնասվածքներն ու զգայական գերծանրաբեռնվածությունը։ Ոչ մի վախեցնող իրավիճակ և ոչ մի բռնություն զգացողությունների նկատմամբ։
9
Կախովի սարքավորումները, անկայուն մակերեսները և տարբեր նյութերը ծանրաբեռնվածություն են տալիս վեստիբուլյար, պրոպրիոցեպտիվ և շոշափողական համակարգերին։
Զգայական ինտեգրումը գործընթաց է, որում ուղեղը կազմակերպում է մարմնից և շրջակա միջավայրից եկող զգացողությունները, որպեսզի երեխան կարողանա ճշգրիտ շարժվել և գործել։
Հմտությունները ձևավորվում են աստիճաններով, և յուրաքանչյուր հաջորդը հենվում է նախորդի վրա։ Եթե ստորին աստիճանը կայուն չէ, դժվարությունները նկատելի են դառնում ավելի վերևում՝ շարժումներում, ուսման և վարքի մեջ։
Մեթոդը հիմնված է Ջին Այրեսի զգայական ինտեգրման տեսության վրա։ 2020 թվականին Այրեսի զգայական ինտեգրումը ներառվել է աուտիզմ ունեցող երեխաների համար ապացուցված պրակտիկաների ցանկում՝ Աուտիզմի դեպքում ապացուցված պրակտիկաների ազգային կենտրոնի (NCAEP, ԱՄՆ) ակնարկում։
Schoen-ի և համահեղինակների համակարգված ակնարկը (2019) ցույց է տվել, որ մեթոդը համապատասխանում է ապացուցված պրակտիկայի չափանիշներին 4–12 տարեկան ԱՍԽ ունեցող երեխաների համար։ Վերահսկվող հետազոտություններում հիմնական արդյունքը երեխայի անհատական նպատակների ուղղությամբ առաջընթացն էր առօրյա կյանքում՝ ինքնասպասարկում, մասնակցություն խաղերին, վարք։
Այս տվյալները վերաբերում են սարքավորված դահլիճում ակտիվ պարապմունքներին՝ վերապատրաստված մասնագետի հետ, ով պահպանում է մեթոդի սկզբունքները։ Առանձին պասիվ հնարքների՝ ծանրացված բաճկոնների, բրաշինգի, «զգայական դիետաների»՝ որպես ինքնուրույն մեթոդի, համար ապացույցները բավարար չեն, ուստի մենք դրանք չենք առաջարկում որպես առանձին ծառայություն։
ՄՈՒԿ-ի դեպքում շարժողական խնդիրների համար ակնարկները խորհուրդ են տալիս այլ մոտեցումներ, ուստի այդպիսի դեպքերում մենք հենվում ենք նպատակաուղղված ֆունկցիոնալ մարզումների վրա։
Steinbrenner et al., NCAEP (2020); Schoen et al., Autism Research (2019); Pfeiffer et al., AJOT (2011); Schaaf et al., J Autism Dev Disord (2014); Novak et al., Curr Neurol Neurosci Rep (2020)
Թողեք ձեր կոնտակտային տվյալները՝ մենք կգրենք ձեզ, համառոտ կհարցնենք երեխայի մասին և կընտրենք հարմար ժամ։ Հանդիպումը տևում է 30 րոպե և ոչնչի չի պարտավորեցնում։
Կամ գրեք անմիջապես՝